براى شهادت حسین(ع)،حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمى شود./جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص 556

نگاه اسلام به مدیریت امانت داری است نه طعمه

نگاه اسلام به مدیریت امانت داری است نه طعمه

مدیر حوزه های علمیه بر لزوم تفکر و تعمق نسبت به اصل مدیریت در اسلام و توجه به مفهوم امانت داری تاکید کرد.

آیت‌الله علیرضا اعرافی در نشست شورای اداری استان قم که در تالار معصومیه برگزار شد، با اشاره به به اهمیت حضور در مراسم تشییع شهدای گمنام گفت: دین اسلام، مراتب مختلفی را برای بیان فعالیت در یک نظام زندگی فردی و اجتماعی و اداری معرفی می کند.

وی افزود: یکی از مواردی که در اسلام به آن توجه شده است، مبحث آسیب های نظام اداری است؛ یک سازمان همانند یک فرد دارای سلامت و بیماری است چرا که سازمان نیز می‌تواند در معرض آسیب‌های مختلف قرار گیرد.

مدیرحوزه های علمیه کشور بیان کرد: از مهم‌ترین مسؤولیت‌های یک مدیر این است که سلامت نهاد و مجموعه خود را مورد بررسی قرار دهد تا دچار آسیب خاصی نشود؛ آسیب‌ها نهادها را از انجام وظایف درست سازمانی باز می‌دارد.

وی گفت: یکی از مسایلی که باید به آن توجه داشت آن است که یک مدیر فقط نباید به دستورالعمل‌ها بپردازد بلکه مدیر راهبردی و موفق در نگاه کلان سازمان را همانند یک موجود زنده و فعال می‌داند و به صورت مستمر وقایع و حوادث را بررسی می‌کند و تلاش دارد تا از ورود آفت‌ها و آسیب‌ها به مجموعه جلوگیری کند؛ شناخت مستمر سازمان، پایش نقاط ضعف و قوت، توجه به آسیب‌های متوجه سازمان و تلاش برای معالجه آنها باید مورد توجه مدیران قرار گیرد.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه با ذکر این مطلب که برخی از آسیب‌ها جنبه‌های اخلاقی و فرهنگی دارد که یک سازمان را آفت‌زده می‌کند یادآورشد: به همین علت باید نسبت به این آسیب‌ها نگاه ویژه داشته باشیم؛ امام علی(ع) در همین حوزه مباحث بسیار زیبا و حکیمانه ای را مطرح می کنند؛ امام مبحث امانت داری را به عنوان اصل مدیریت اسلامی بیان می کنند و از طعمه پنداری مسئولیت ها مارا برحذر می دارند.

وی گفت: مدیر موفق نهاد خود را یک امانت می‌داند و برای تعالی آن تلاش می‌کند هر چند این موضوع به معنای تامین نکردن ضروریات زندگی مدیران نیست؛برخی از افراد کار را انجام می‌دهند برای اینکه زندگی کنند اما برخی دیگر موضوع اصلی را انجام وظیفه دانسته و در کنار آن به زندگی خود می‌پردازد.

وی تصریح کرد: به هر میزانی که منابع انسانی کار و ماموریت را تابع زندگی بدانند از الگوی کار اسلامی فاصله گرفته‌ایم چرا که الگوی نیروی انسانی اسلامی این است که کار را در برابر مزد انجام ندهیم بلکه شوق و عشق باید افراد را به سمت کار هدایت کند.

آیت الله اعرافی با تاکید بر اینکه برخی برنامه‌های مختلف را برای پر کردن جیب خود دنبال می‌کنند، مطرح کرد: غفلت در امانت‌ها از مهم‌ترین آسیب‌ها برای یک سازمان است و طعمه‌اندیشی به این معناست که امانت را برای خود دانسته و از آن برای زندگی استفاده کنیم؛ تربیت منابع انسانی باید به شیوه‌ای باشد که رویکرد افراد توجه به اصل انجام وظیفه باشد.

وی غفلت از امانت و طعمه‌اندیشی را نخستین آسیب مورد توجه سازمان‌ها و نهادها دانست و اظهار کرد: هر کارمند و مدیری که از حقوق الهی و خدمتی که به عنوان یک فرصت در اختیار اوست غافل شود، سقوط می‌کند در حالی که فرصت خدمت می‌تواند به یک کالای ابدی ماندگار برای انسان تبدیل شود.

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه یادآور شد: غفلت از اتصال نعمت‌ها به خداوند متعال و استفاده از فرصتی که در اختیار ماست یک آسیب است که باید مورد توجه قرار گیرد چرا که در گذراندن زندگی روزمره بسیاری از موارد در حاشیه قرار می‌گیرد.

وی غفلت از حقوق جامعه را یکی دیگر از آسیب‌ها برشمرد و گفت: باید بدانیم که مردم و جامعه هستند که فرصت خدمت را در اختیار ما گذاشته‌اند؛ غرور در اخلاق فردی و عبادی آفت است و در یک مجموعه سازمانی نیز مانع رسیدن به موفقیت، خودسازی و بازسازی یک نهاد می‌شود؛ به دنبال این آفت ارتباط میان دستگاهی کاهش می‌یابد در حالی که انجام بسیاری از وظایف در گرو تعامل میان نهادی و سازمانی است.

آیت الله اعرافی توجه به فرهنگ اخلاقی را یکی از نیازهای رسیدن به تعامل میان نهادی دانست و افزود: غرور سازمانی مانع از تعامل میان دستگاهی می‌شود در حالی که با نگاه تعامل میان دستگاهی بسیاری از مشکلات رفع‌شدنی است.

وی با تاکید بر اینکه جلوگیری از عادی شدن کارها و به دنبال آن جلوگیری از فرسوده شدن دستگاه‌ها باید مورد توجه مدیران قرار گیرد، تصریح کرد: آسیب کاهش شوق و رغبت افراد به کار و بی‌توجهی به اهمیت کار آفت بزرگ فرهنگی است که یک سازمان را دستخوش فرسودگی می‌کند.

مدیر حوزه های علمیه با اشاره به اینکه در برخی از نهادهای جامعه اسلامی نیز کاهش شوق و رغبت قابل مشاهده است، گفت: مدیر باید شوق‌ساز و رغبت‌انگیز باشد تا روزمرگی از منابع انسانی گرفته شود.

وی داشتن احساس ماندگاری را از دیگر آسیب‌های مورد توجه مدیران و مسؤولان برشمرد و ادامه داد: در دستگاه اداری نیز باید توجه کنیم که نه فقط جایگاه و مسؤولیت بلکه هیچ چیزی در دنیای خاکی ماندگار نیست و افراد نباید احساس کنند که فرصت خدمت بی‌پایانی دارند بلکه از فرصت‌های موجود بیشترین استفاده را داشته باشند.

آیت الله اعرافی با بیان اینکه سازمان‌ها نیز همانند انسان‌ها عمر مشخصی دارند، مطرح کرد: هر نهادی برای جلوگیری از فرسودگی باید به خلاقیت و ابتکار توجه داشته باشد تا بتواند حرکت خود را روز به روز تقویت بخشد؛ اگر یک نهاد چندین سال یکبار بازسازی نداشته باشد فرسوده می‌شود که این امر به علت کاهش تفکر ابتکارآمیز، راهبردی و خودبازسازی است.

امام جمعه قم رقابت‌های نادرست درون سازمانی را از دیگر آسیب‌های مورد توجه مجموعه‌های مختلف برشمرد و افزود: باندهای غیررسمی و به دنبال آن، رقابت‌های نادرست می‌تواند مشکلات جدی را به دنبال داشته باشد؛ هر چند سلایق مختلف وجود دارد اما باید به سمت مدیریت آنها حرکت کنیم چرا که در غیر این صورت دچار آفت و آسیب می‌شویم.

وی با تاکید بر اینکه گاهی سازمان‌ها از گروه‌های ناصحیح آسیب‌های جدی دیده‌اند، تصریح کرد: رفاقت‌ها و باندهای شکل گرفته بر اساس تفکرات ناروا می‌تواند تهدیدهای جدی برای سازمان‌ها به دنبال داشته باشد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: مسؤولیت یک مدیر در هر نهادی دارای ابعاد مختلف است؛مدیر باید به عنوان راهبر راهبردی و مشرف بر وقایع مختلف، خلاهای فرهنگی و سازمانی که سازمان را در خود هضم می‌کند را مورد توجه قرار دهد و بتواند آنها را معالجه کند؛ تحقق این هدف نیازمند داشتن یک روحیه انقلابی است.

آیت الله اعرافی با ذکر این مطلب که خدمت در نظام اسلامی که برآمده از خون‌های پاک شهیدان است اجر و ثواب بسیاری دارد یادآورشد: خدمت در جایی همانند قم، از نظر ارزش‌های موجود این شهر قابل وصف نیست؛ همانطور که دستگاه‌های ملی باید ادارات کل استان قم را متفاوت بدانند مسؤولان استانی نیز باید آگاه باشند که ارزش خدمت درست در قم شعاع بی‌پایانی دارد اما انجام کارهای اشتباه نیز تبعات مضاعف دارد.

مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور با بیان اینکه مدیران قم باید ارزش کار در این استان را بدانند، اضافه کرد: اکنون 100 هزار نفر در سطح نخبگان، اساتید و صاحبان تفکر علوم اسلامی از سراسر دنیا و ایران اسلامی در قم حضور دارند؛ این ظرفیت را هیچ شهر و منطقه‌ای به جز قم ندارد.

وی با تاکید بر اینکه جایگاه قم در آینده ارزشمندتر می‌شود، تصریح کرد: با توجه به این جایگاه باید بگوییم که تبعات کارهای اشتباه در این استان نسبت به دیگر استان‌ها بیشتر است، مأموریت دستگاه‌های اجرایی را نیز باید با این نگاه بلند دنبال کنیم.

آیت الله اعرافی عنوان کرد: امروز کشور ما در شرایط بسیار حساسی قراردارد و به حمدالله امروز شاهد پیشرفت نیروی های مقاومت در سوریه هستیم.

وی گفت: امروز به برکت حرکت خالصانه جبهه مقاومت امنیت خوبی در سوریه در حال شکل گرفته است؛ در لبنان نیز موج انقلاب اسلامی و ابعاد مختلف آن برای هر فردی غرورآفرین است؛ این دستاوردها نشان می‌دهد که دامنه کار انقلاب اسلامی گسترش یافته و محصولی که بذر آن در قم کاشته شده است در قالب یک درخت بزرگ جهانی ثمره می‌دهد که باید این موضوع برای همگان یادآوری کنیم.