حجت الاسلام والمسلمین اثنیعشری گفت: مرکز فقه معاصر طی سالیان اخیر و بخصوص پس از پیام راهبردی رهبر شهید به همایش سد، همواره سعی در جهش عمیق علمی و باز کردن گره های فقهی جدید داشته است.
حجت الاسلام والمسلمین حسین اثنیعشری مدیر مرکز فقه معاصر حوزههای علمیه در گفتگو با خبرگزاری حوزه ضمن تسلیت شهادت امام شهید و تبریک حضور مردم در صحنه به بیان نکاتی پیرامون فقه معاصر در پیام امام خامنه ای به همایش سده و در عین حال آخرین وصیت قائد شهید به حوزه و روحانیت پرداخت و گفت: امام شهید در این پیام برای چندمین بار از فقهای تازه نفس حوزه و توجه به مسائل جدید و مبتلا به تقدیر نمودند و ایشان را امید آینده حوزه های علمیه خواندند.
مدیر مرکز فقه معاصر حوزههای علمیه همچنین به تشریح اقدامات انجام شده از سال گذشته تاکنون در راستای این پیام پرداخت و اظهار کرد: مرکز فقه معاصر همانند دیگر بخش های حوزه های علمیه، فعالیت های گسترده و عمیقی را به برنامه خود اضافه کرد. این مرکز در افق ۲۰ ساله اینگونه ترسیم کرده بود که باید مباحث جدید را با دقت موضوع شناسی اجتهادی تحلیل کنیم و در جمع های تخصصی، فقهای ما بر این موضوعات تسلط کافی به دست آورند و بعد به سمت بررسی فقهی احکام این موضوعات اقدام نمائیم.
وی ادامه داد: تاکنون بیش از ۴۰ کتاب در زمینه های مختلفی همچون فقه رمز ارزها، فقه بورس، فقه پزشکی و فقه تعلیم و تربیت منتشر شده که همه اینها حاصل تحقیق و تدریس اساتید معظم حوزه های علمیه با همکاری دانشگاهیان محترم می باشد.
حجت الاسلام والمسلمین اثنیعشری افزود: گام دوم مرکز فقه معاصر، گام ورود به بررسی نظام های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، اداری و مانند آن بوده. از سال ۱۴۰۳ ما اولین درس نظام اقتصادی اسلام را در مستوای دروس خارج بطور رسمی توسط استاد عندلیبی آغاز کردیم، با پیام رهبری شهید این اقدام توسعه پیدا کرد و گروه های مختلف علمی را در بررسی نظام های فکری آماده کردیم، برنامه های تحقیقاتی و علمی آنها تدوین شد و اساتید هم همکاری پیوسته و دقیقی را با این گروه ها ادامه دادند تا بتوانیم وارد تولید سایر نظام های اجتماعی بشویم.
مدیر مرکز فقه معاصر حوزه های علمیه اضافه کرد: در کنار آن توانستیم بررسی های فقهی خود را وارد موضوعات حساس تر و دقیق تر در جامعه علمی همانند فقه هوش مصنوعی کنیم. هوش مصنوعی بیش از ۲ سال کار علمی تخصصی و موضوع شناسی در تیم های تحقیقاتی ما صرف شد. پس از آن استاد آیت الله مفیدی این موضوعات را وارد درس خارج فقه خود کرد و جمع کثیری از طلاب هم به این موضوع پرداختند. بحث مسئولیت پذیری هوش مصنوعی اولین موضوعی بود که در این زمینه مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت و اولین جلد کتاب آن نیز طی سال گذشته چاپ شد و جلد دوم آن نیز ان شاءلله تا پایان سال منتشر خواهد شد، که می تواند منشأ تدوین قوانین، بررسی های حقوقی و تصمیمات سیاست گذاری هم واقع شود.
حجت الاسلام والمسلمین اثنیعشری خاطرنشان کرد: در بحث همکاری حوزه های علمیه با حاکمیت، اقدامات متعددی چه از جانب مرکز فقه معاصر و چه از جانب دیگر مراکز حوزوی برای کمک به تصمیم گیری و سیاست گذاری در عرصه های مختلف تقنینی و اجرایی کشور صورت پذیرفت. از این موارد می توان به موضوع دغدغه جدی جمعیت و موضوعات مربوط به نظام اقتصادی و قانون تجارت و شورای فقهی بانک مرکزی اشاره نمود.
مدیر مرکز فقه معاصر حوزه های علمیه بیان کرد: به نظر می رسد که امروز با اقدامت انجام شده و توجهات و تاکیدات رهبری شهید، توانمندی های حوزههای علمیه به یک سطح تأثیرگذاری بیش از گذشته تبدیل شده و الحمدلله اساتید هم همکاری های مؤثر و گسترده ای را با مجموعه های سیاستی، تقنینی و اجرایی داشته و خواهند داشت.
وی اعلام کرد: کتابی در بحث فقه خلق پول که یکی از مباحث مهم بانک مرکزی و نظام اقتصادی کشور است، توسط مرکز فقه معاصر با همکاری آیت الله سید محمد رضا مدرسی، از اعضای محترم فقهای شورای نگهبان، و همچنین جمعی دیگر از فضلای حوزوی و محققین دانشگاهی در دست چاپ می باشد
حجت الاسلام والمسلمین اثنیعشری در ادامه مباحث خود به معرفی گره مهمی به نام عمق علمی پرداخت که هم در بیانیه گام دوم و هم در پیام اخیر امام شهید به آن اشاره شده و حل آن می تواند ظرفیت های بیشتری را برای توسعه، تولید، انتشار و تأثیرگذاری باز کند و در این باره گفت: آن چیزی که بیشتر از گذشته ما در حوزه بدان نیاز داریم این است که افراد توانمند، با سابقه و نخبه و مسلط به فقاهت، به دور از جو زدگی و روشنفکری و حرکت های انحرافی، ارزش دقت علمی و عمیق دیدن را درک کرده و به دنبال شکستن چارچوب های دست و پاگیر باشند. مسیر نسبت به گذشته پیشرفت شگرفی داشته ولی ما برای جهش علمی نیاز به موضوع چارچوب زدایی داریم.
مدیر مرکز فقه معاصر حوزههای علمیه ادامه داد: جهش علمی با تمرکز علمی و فراقت فکری حاصل می شود. همچنین اینکه استاد در حوزه علمیه، همانند دانشگاه مجبور به دادن مقالات متعدد و مختلف باشد، عمق را از بین برده و به این جهش علمی حوزه را دچار مشکلات جدی می نماید.
وی اظهار کرد: هر چند جهش علمی برای توسعه تمدنی مستلزم مجموعهای از تحولات است، اما باعنایت به حرکتهای تحولی خوبی مانند فقه معاصر که در این سالها در حوزه اتفاق افتاده است، امروز وقت چند اقدام جدی است: اول شکسته شدن انحصار آییننامهها و رویههای مالی و باز شدن مسیر واقعی برای فضلای توانمند در موضوعات قدیم و جدید و متنوع علمی؛ دوم: ارتقای اعتبار کار عمیق علمی تحقیقاتی و تولید علم بیش از امر آموزش؛ سوم افزایش امکان کار عمیق و تمرکز آزاد علمی برای اندیشمندان حوزوی در تمامی سطوح و به دور از ساختارهای رایج که عامل انحراف و خطر بزرگ آن حاکم شدن نظام رتبهبندی و ارتقایی مانند نظام ارتقا دانشگاهی میباشد.
حجت الاسلام والمسلمین اثنیعشری افزود: تولید علم ممکن است در برهه ای از زمان خروجی مقاله یا کتاب نداشته باشد، ولی این نباید به محقق و پژوهشگر فشار وارد کند. این یکی از رویه های مرکز فقه معاصر بوده که نه تنها سبب تولید آثار فاخر شده بلکه حتی در تکثر انتشارات هم خللی وارد نکرده است تا جایی که رهبری شهید صراحتاً و مکررا از این امر تقدیر کردند.
